224
LXXVI.
THE TRIUMPH OF CAESAR

SIGNIFER
Pompēiō amīcīsque eius superātīs atque
omnibus hostibus ubīque victīs, Caesar imperātor Rōmam
rediit et 1extrā moenia urbis in campō
Mārtiō castra posuit. Tum vērō amplissimīs honōribus
adfectus est. Dictātor creātus est, et eī triumphus
ā senātū est dēcrētus. 2Quō
diē de Gallīs triumphum ēgit, tanta multitūdō
hominum in urbem undique cōnflūxit 3ut
omnia loca essent cōnferta. Templa patēbant, ārae fūmābant,
columnae sertīs ōrnātae erant. 4Cum
vērō pompa urbem intrāret, quantus hominum fremitus ortus
est! Prīmum per portam ingressī sunt senātus et magistrātūs.
Secūtī sunt tībīcinēs, signiferī, peditēs
laureā corōnātī canentēs: “Ecce Caesar nunc
triumphat, quī subēgit Galliam,” et “Mīlle, mīlle,
mīlle, mīlle Gallōs trucīdāvimus.” Multī
praedam captārum urbium portābant, arma, omnia bellī
īnstrūmenta. Secūtī sunt equitēs, animōsīs
atque splendidissimē ōrnātīs equīs vectī,
inter quōs Pūblius adulēscēns fortissimus habēbātur.
Addūcēbantur taurī, arietēs, 5quī
dīs immortālibus immolārentur. Ita longō agmine prōgrediēns
exercitus 6sacrā viā per forum in
Capitōlium perrēxit.

LICTORES CUM FASCIBUS
Imperātor ipse cum urbem intrāret, undique laetō clāmōre
multitūdinis salūtātus est. Stābat in currū
aureō quem quattuor albī equī vehēbant. Indūtus
7togā pictā, alterā manū
habēnās et lauream 225 tenēbat,
alterā eburneum scēptrum. Post eum servus in currū stāns
auream corōnam super caput eius tenēbat. Ante currum miserrimī
captīvī, rēgēs prīncipēsque superātārum
gentium, catēnīs vīnctī, prōgrediēbantur;
et vīgintī quattuor līctōrēs8
laureatās fascīs ferentēs et signiferī currum
Caesaris comitābantur. Conclūdit agmen multitūdō
captīvōrum, quī, in servitūtem redāctī,9
dēmissō vultū, vīnctīs10
bracchiīs, sequuntur; quibuscum veniunt longissimō ōrdine
mīlitēs, etiam hī praedam vel insignia mīlitāria
ferentēs.
Caesar cum Capitōlium ascendisset, in templō Iovī
Capitōlīnō sacra fēcit. Simul11
captivōrum quī nōbilissimī erant, abductī in
carcerem,12 interfectī sunt. Sacrīs
factīs Caesar dē Capitōliō dēscendit et in forō
mīitibus suīs honōrēs mīlitārīs dedit
eīsque pecūniam ex bellī praedā distribuit.
Hīs omnibus rēbus cōnfectīs, Pūblius
Caesarem valēre13 iussit et quam celerrimē
ad vīllam contendit ut patrem mātremque salūtāret.
15Dē rēbus gestīs P. Cornēlī
Lentulī hāctenus.
226
DECLENSIONS, CONJUGATIONS, NUMERALS, ETC.
NOUNS
460. Nouns are inflected
in five declensions, distinguished by the final letter of the stem and
by the termination of the genitive singular.
First Declension—Ā-stems,
Gen. Sing. -ae
Second Declension—O-stems,
Gen. Sing. -ī
Third Declension—Consonant
stems and I-stems, Gen. Sing. -is
Fourth Declension—U-stems,
Gen. Sing. -ūs
Fifth Declension—Ē-stems,
Gen. Sing. -ē̆ī
461. FIRST
DECLENSION. Ā-STEMS
|
domina, lady Stem
dominā- Base
domin- |
|
Singular |
Plural |
|
TERMINATIONS |
|
TERMINATIONS |
| Nom. |
domina |
-a |
dominae |
-ae |
| Gen. |
dominae |
-ae |
dominārum |
-ārum |
| Dat. |
dominae |
-ae |
dominīs |
-īs |
| Acc. |
dominam |
-am |
dominās |
-ās |
| Abl. |
dominā |
-ā |
dominīs |
-īs |
a. Dea and fīlia have the
termination -ābus in the dative and ablative plural.
227 462.
SECOND DECLENSION. O-STEMS
a. Masculines in -us
|
dominus, master Stem
domino- Base domin- |
|
Singular |
Plural |
|
TERMINATIONS |
|
TERMINATIONS |
| Nom. |
dominus |
-us |
dominī |
-ī |
| Gen. |
dominī |
-ī |
dominōrum |
-ōrum |
| Dat. |
dominō |
-ō |
dominīs |
-īs |
| Acc. |
dominum |
-um |
dominōs |
-ōs |
| Abl. |
dominō |
-ō |
dominīs |
-īs |
1. Nouns in -us of the second declension have the termination -e´
in the vocative singular, as domine.
2. Proper names in -ius, and filius, end in -ī
in the vocative singular, and the accent rests on the penult, as Vergi´lī,
fīlī.
b. Neuters in -um
|
pīlum, spear Stem
pīlo- Base pīl- |
|
Singular |
Plural |
|
TERMINATIONS |
|
TERMINATIONS |
| Nom. |
pīlum |
-um |
pīla |
-a |
| Gen. |
pīlī |
-ī |
pīlōrum |
-ōrum |
| Dat. |
pīlō |
-ō |
pīlīs |
-īs |
| Acc. |
pīlum |
-um |
pīla |
-a |
| Abl. |
pīlō |
-ō |
pīlīs |
-īs |
1. Masculines in -ius and neuters in -ium end in -ī
in the genitive singular, not in -iī, and the accent
rests on the penult.
c. Masculines in -er
AND -ir
|
puer, boy |
ager, field |
vir, man |
|
| Stems |
puero- |
agro- |
viro- |
|
| Bases |
puer- |
agr- |
vir- |
|
|
Singular |
TERMINATIONS |
| Nom. |
puer |
ager |
vir |
— |
| Gen. |
puerī |
agrī |
virī |
-ī |
| Dat. |
puerō |
agrō |
virō |
-ō |
| Acc. |
puerum |
agrum |
virum |
-um |
| Abl. |
puerō |
agrō |
virō |
-ō |
| 228 |
Plural |
|
| Nom. |
puerī |
agrī |
virī |
-ī |
| Gen. |
puerōrum |
agrōrum |
virōrum |
-ōrum |
| Dat. |
puerīs |
agrīs |
virīs |
-īs |
| Acc. |
puerōs |
agrōs |
virōs |
-ōs |
| Abl. |
puerīs |
agrīs |
virīs |
-īs |
463. THIRD
DECLENSION.
| CLASSIFICATION |
I. Consonant Stems |
1. Stems that add -s to the base to
form the nominative singular: masculines and feminines only.
2. Stems that add no termination in the
nominitive singular: a. masculines and feminines; b.
neuters.
|
| II. I-Stems. |
Masculines, feminines, and neuters. |
464. I.
CONSONANT STEMS
1. Nouns that add -s to the base to form the nominative
singular: masculines and feminines only
|
prīnceps, m., chief |
mīles, m., soldier |
lapis, m., stone |
|
Bases or
Stems |
prīncip- |
mīlit- |
lapid- |
|
|
Singular |
TERMINATIONS |
| Nom. |
prīnceps |
mīles |
lapis |
-s |
| Gen. |
prīn´cipis |
mīlitis |
lapidis |
-is |
| Dat. |
prīn´cipī |
mīlitī |
lapidī |
-ī |
| Acc. |
prīn´cipem |
mīlitem |
lapidem |
-em |
| Abl. |
prīn´cipe |
mīlite |
lapide |
-e |
|
Plural |
|
| Nom. |
prīn´cipēs |
mīlitēs |
lapidēs |
-ēs |
| Gen. |
prīn´cipum |
mīlitum |
lapidum |
-um |
| Dat. |
prīnci´pibus |
mīlitibus |
lapidibus |
-ibus |
| Acc. |
prīn´cipēs |
mīlitēs |
lapidēs |
-ēs |
| Abl. |
prīnci´pibus |
mīlitibus |
lapidibus |
-ibus |
|
|
rēx, m., king |
iūdex, m., judge |
virtūs, f., manliness |
|
Bases or
Stems |
rēg- |
iūdic- |
virtūt- |
|
| Nom. |
rēx |
iūdex |
virtūs |
-s |
| Gen. |
rēgis |
iūdicis |
virtū´tis |
-is |
| Dat. |
rēgī |
iūdicī |
virtū´tī |
-ī |
| Acc. |
rēgem |
iūdicem |
virtū´tem |
-em |
| Abl. |
rēge |
iūdice |
virtū´te |
-e |
|
Plural |
|
| Nom. |
rēgēs |
iūdicēs |
virtū´tēs |
-ēs |
| Gen. |
rēgum |
iūdicum |
virtū´tum |
-um |
| Dat. |
rēgibus |
iūdicibus |
virtū´tibus |
-ibus |
| Acc. |
rēgēs |
iūdicēs |
virtū´tēs |
-ēs |
| Abl. |
rēgibus |
iūdicibus |
virtū´tibus |
-ibus |
Note. For consonant
changes in the nominative singular, cf. § 233. 3.
2. Nouns that have no termination in the nominative singular
a. Masculines and
Feminines
|
cōnsul, m., consul |
legiō, f., legion |
ōrdō, m., row |
pater, m., father |
|
Bases or
Stems |
cōnsul- |
legiōn- |
ōrdin- |
patr- |
|
|
Singular |
TERMINATIONS |
| Nom. |
cōnsul |
legiō |
ōrdō |
pater |
— |
| Gen. |
cōnsulis |
legiōnis |
ōrdinis |
patris |
-is |
| Dat. |
cōnsulī |
legiōnī |
ōrdinī |
patrī |
-ī |
| Acc. |
cōnsulem |
legiōnem |
ōrdinem |
patrem |
-em |
| Abl. |
cōnsule |
legiōne |
ōrdine |
patre |
-e |
|
Plural |
|
| Nom. |
cōnsulēs |
legiōnēs |
ōrdinēs |
patrēs |
-ēs |
| Gen. |
cōnsulum |
legiōnum |
ōrdinum |
patrum |
-um |
| Dat. |
cōnsulibus |
legiōnibus |
ōrdinibus |
patribus |
-ibus |
| Acc. |
cōnsulēs |
legiōnēs |
ōrdinēs |
patrēs |
-ēs |
| Abl. |
cōnsulibus |
legiōnibus |
ōrdinibus |
patribus |
-ibus |
Note. For vowel and
consonant changes in the nominative singular, cf. § 236. 1-3.
230 b.
Neuters
|
flūmen, n., river |
tempus, n., time |
opus, n., work |
caput, n., head |
|
Bases or
Stems |
flūmin- |
tempor- |
oper- |
capit- |
|
|
Singular |
TERMINATIONS |
| Nom. |
flūmen |
tempus |
opus |
caput |
— |
| Gen. |
flūminis |
temporis |
operis |
capitis -is |
-is |
| Dat. |
flūminī |
temperī |
operī |
capitī |
-ī |
| Acc. |
flūmen |
tempus |
opus |
caput |
— |
| Abl. |
flūmine |
tempore |
opere |
capite |
-e |
|
Plural |
|
| Nom. |
flūmina |
tempora |
opera |
capita |
-a |
| Gen. |
flūminum |
temporum |
operum |
capitum |
-um |
| Dat. |
flūminibus |
temporibus |
operibus |
capitibus |
-ibus |
| Acc. |
flūmina |
tempora |
opera |
capita |
-a |
| Abl. |
flūminibus |
temporibus |
operibus |
capitibus |
-ibus |
Note. For vowel and
consonant changes in the nominative singular, cf. § 238.
2, 3.
465. II.
I-STEMS
a. Masculines and
Feminines
|
caedēs, f., slaughter |
hostis, m., enemy |
urbs, f., city |
cliēns, m., retainer |
|
| Stems |
caedi- |
hosti- |
urbi- |
clienti- |
|
| Bases |
caed- |
host- |
urb- |
client- |
|
|
Singular |
TERMINATIONS |
| Nom. |
caedēs |
hostis |
urbs |
cliēns |
-s, -is, or -ēs |
| Gen. |
caedis |
hostis |
urbis |
clientis |
-is |
| Dat. |
caedī |
hostī |
urbī |
clientī |
-ī |
| Acc. |
caedem |
hostem |
urbem |
clientem |
-em (-im) |
| Abl. |
caede |
hoste |
urbe |
cliente |
-e (-ī) |
|
Plural |
|
| Nom. |
caedēs |
hostēs |
urbēs |
clientēs |
-ēs |
| Gen. |
caedium |
hostium |
urbium |
clientium |
-ium |
| Dat. |
caedibus |
hostibus |
urbibus |
clientibus |
-ibus |
| Acc. |
caedīs, -ēs |
hostīs, -ēs |
urbīs, -ēs |
clientīs, -ēs |
-īs, -ēs |
| Abl. |
caedibus |
hostibus |
urbibus |
clientibus |
-ibus |
1. Avis, cīvis, fīnis, ignis, nāvis,
have the abl. sing. in -ī or -e.
2. Turris has accusative turrim and ablative turrī
or turre.
231 b.
Neuters
|
īnsigne, n., decoration |
animal, n., animal |
calcar, n., spur |
|
| Stems |
īnsigni- |
animāli- |
calcāri- |
|
| Bases |
īnsign- |
animāl- |
calcār- |
|
|
Singular |
TERMINATIONS |
| Nom. |
īnsigne |
animal |
calcar |
-e or — |
| Gen. |
īnsignis |
animālis |
calcāris |
-is |
| Dat. |
īnsignī |
animālī |
calcārī |
-ī |
| Acc. |
īnsigne |
animal |
calcar |
-e or — |
| Abl. |
īnsignī |
animālī |
calcārī |
-ī |
|
Plural |
|
| Nom. |
īnsignia |
animālia |
calcāria |
-ia |
| Gen. |
īnsignium |
animālium |
calcārium |
-ium |
| Dat. |
īnsignibus |
animālibus |
calcāribus |
-ibus |
| Acc. |
īnsignia |
animālia |
calcāria |
-ia |
| Abl. |
īnsignibus |
animālibus |
calcāribus |
-ibus |
466. THE
FOURTH DECLENSION. U-STEMS
|
adventus, m., arrival |
cornū, n., horn |
|
| Stems |
adventu- |
cornu- |
|
| Bases |
advent- |
corn- |
|
|
Singular |
TERMINATIONS |
|
MASC. |
NEUT. |
| Nom. |
adventus |
cornū |
-us |
-ū |
| Gen. |
adventūs |
cornūs |
-ūs |
-ūs |
| Dat. |
adventuī (ū) |
cornū |
-uī (ū) |
-ū |
| Acc. |
adventum |
cornū |
-um |
-ū |
| Abl. |
adventū |
cornū |
-ū |
-ū |
|
Plural |
|
|
| Nom. |
adventūs |
cornua |
-ūs |
-ua |
| Gen. |
adventuum |
cornuum |
-uum |
-uum |
| Dat. |
adventibus |
cornibus |
-ibus |
-ibus |
| Acc. |
adventūs |
cornua |
-ūs |
-ua |
| Abl. |
adventibus |
cornibus |
-ibus |
-ibus |
232 467.
THE FIFTH DECLENSION. Ē-STEMS
|
diēs, m., day |
rēs, f. thing |
|
| Stems |
diē- |
rē-
| |
| Bases |
di- |
r-
| |
|
Singular |
TERMINATIONS |
| Nom. |
diēs |
rēs |
-ēs |
| Gen. |
diēī |
reī |
-ē̆ī |
| Dat. |
diēī |
reī |
-ē̆ī |
| Acc. |
diem |
rem |
-em |
| Abl. |
diē |
rē |
-ē |
|
Plural |
|
| Nom. |
diēs |
rēs |
-ēs |
| Gen. |
diērum |
rērum |
-ērum |
| Dat. |
diēbus |
rēbus |
-ēbus |
| Acc. |
diēs |
rēs |
-ēs |
| Abl. |
diēbus |
rēbus |
-ēbus |
468. SPECIAL
PARADIGMS
|
deus, m., god |
domus, f., house |
vīs, f., strength |
iter, n., way |
| Stems |
deo- |
domu- |
vī- and vīri- |
iter- and itiner- |
| Bases |
de- |
dom- |
v- and vīr- |
iter- and itiner- |
| Singular |
| Nom. |
deus |
domus |
vīs |
iter |
| Gen. |
deī |
domūs |
vīs (rare) |
itineris |
| Dat. |
deō |
domuī, -ō |
vī (rare) |
itinerī |
| Acc. |
deum |
domum |
vim |
iter |
| Abl. |
deō |
domō, -ū |
vī |
itinere |
| Plural |
| Nom. |
deī, dī |
domūs |
vīrēs |
itinera |
| Gen. |
deōrum, deum |
domuum, -ōrum |
vīrium |
itinerum |
| Dat. |
deīs, dīs |
domibus |
vīribus |
itineribus |
| Acc. |
deōs |
domōs, -ūs |
vīrīs, -ēs |
itinera |
| Abl. |
deīs, dīs |
domibus |
vīribus |
itineribus |
a. The vocative singular of deus is like
the nominative.
b. The locative of domus is domī.
233
ADJECTIVES
469. FIRST
AND SECOND DECLENSIONS. O- AND Ā-STEMS
a. Adjectives in -us
| bonus, good
Stems bono- m. and n., bona-
f. Base bon- |
| Singular |
|
MASC. |
FEM. |
NEUT. |
| Nom. |
bonus |
bona |
bonum |
| Gen. |
bonī |
bonae |
bonī |
| Dat. |
bonō |
bonae |
bonō |
| Acc. |
bonum |
bonam |
bonum |
| Abl. |
bonō |
bonā |
bonō |
| Plural |
| Nom. |
bonī |
bonae |
bona |
| Gen. |
bonōrum |
bonārum |
bonōrum |
| Dat. |
bonīs |
bonīs |
bonīs |
| Acc. |
bonōs |
bonās |
bona |
| Abl. |
bonīs |
bonīs |
bonīs |
b. Adjectives in -er
| līber, free
Stems lībero- m. and
n., līberā- f. Base
līber- |
| Singular |
|
MASC. |
FEM. |
NEUT. |
| Nom. |
līber |
lībera |
līberum |
| Gen. |
līberī |
līberae |
līberī |
| Dat. |
līberō |
līberae |
līberō |
| Acc. |
līberum |
līberam |
līberum |
| Abl. |
līberō |
līberā |
līberō |
| Plural |
| Nom. |
līberī |
līberae |
lībera |
| Gen. |
līberōrum |
līberārum |
līberōrum |
| Dat. |
līberīs |
līberīs |
līberīs |
| Acc. |
līberōs |
līberās |
lībera |
| Abl. |
līberīs |
līberīs |
līberīs |
234
| pulcher, pretty
Stems pulchro- m. and n., pulchrā-
f. Base pulchr- |
| Singular |
|
MASC. |
FEM. |
NEUT. |
| Nom. |
pulcher |
pulchra |
pulchrum |
| Gen. |
pulchrī |
pulchrae |
pulchrī |
| Dat. |
pulchrō |
pulchrae |
pulchrō |
| Acc. |
pulchrum |
pulchram |
pulchrum |
| Abl. |
pulchrō |
pulchrā |
pulchrō |
| Plural |
| Nom. |
pulchrī |
pulchrae |
pulchra |
| Gen. |
pulchrōrum |
pulchrārum |
pulchrōrum |
| Dat. |
pulchrīs |
pulchrīs |
pulchrīs |
| Acc. |
pulchrōs |
pulchrās |
pulchra |
| Abl. |
pulchrīs |
pulchrīs |
pulchrīs |
470. THE
NINE IRREGULAR ADJECTIVES
| alius, another
Stems alio- m. and n., aliā-
f. Base ali- |
|
Singular |
Plural |
|
MASC. |
FEM. |
NEUT. |
MASC. |
FEM. |
NEUT. |
| Nom. |
alius |
alia |
aliud |
aliī |
aliae |
alia |
| Gen. |
alīus |
alīus |
alīus |
aliōrum |
aliārum |
aliōrum |
| Dat. |
aliī |
aliī |
aliī |
aliīs |
aliīs |
aliīs |
| Acc. |
alium |
aliam |
aliud |
aliōs |
aliās |
alia |
| Abl. |
aliō |
aliā |
aliō |
aliīs |
aliīs |
aliīs |
| |
| ūnus, one, only
Stems ūno- m. and n.,
ūnā- f. Base
ūn- |
|
MASC. |
FEM. |
NEUT. |
MASC. |
FEM. |
NEUT. |
| Nom. |
ūnus |
ūna |
ūnum |
ūnī |
ūnae |
ūna |
| Gen. |
ūnīus |
ūnīus |
ūnīus |
ūnōrum |
ūnārum |
ūnōrum |
| Dat. |
ūnī |
ūnī |
ūnī |
ūnīs |
ūnīs |
ūnīs |
| Acc. |
ūnum |
ūnam |
ūnum |
ūnōs |
ūnās |
ūna |
| Abl. |
ūnō |
ūnā |
ūnō |
ūnīs |
ūnīs |
ūnīs |
a. For the complete list see § 108.
235 471.
ADJECTIVES OF THE THIRD DECLENSION. I-STEMS
I. THREE ENDINGS
|
ācer, ācris, ācre,
keen, eager |
Stem
ācri- Base
ācr- |
|
Singular |
Plural |
|
MASC. |
FEM. |
NEUT. |
MASC. |
FEM. |
NEUT. |
| Nom. |
ācer |
ācris |
ācre |
ācrēs |
ācrēs |
ācria |
| Gen. |
ācris |
ācris |
ācris |
ācrium |
ācrium |
ācrium |
| Dat. |
ācrī |
ācrī |
ācrī |
ācribus |
ācribus |
ācribus |
| Acc. |
ācrem |
ācrem |
ācre |
ācrīs, -ēs |
ācrīs, -ēs |
ācria |
| Abl. |
ācrī |
ācrī |
ācrī |
ācribus |
ācribus |
ācribus |
II. TWO ENDINGS
|
omnis, omne, every, all |
Stem
omni- Base omn- |
|
Singular |
Plural |
|
MASC. AND FEM. |
NEUT. |
MASC. AND FEM. |
NEUT. |
| Nom. |
omnis |
omne |
omnēs |
omnia |
| Gen. |
omnis |
omnis |
omnium |
omnium |
| Dat. |
omnī |
omnī |
omnibus |
omnibus |
| Acc. |
omnem |
omne |
omnīs, -ēs |
omnia |
| Abl. |
omnī |
omnī |
omnibus |
omnibus |
III. ONE ENDING
|
pār, equal
Stem pari- Base
par- |
|
Singular |
Plural |
|
MASC. AND FEM. |
NEUT. |
MASC. AND FEM. |
NEUT. |
| Nom. |
pār |
pār |
parēs |
paria |
| Gen. |
paris |
paris |
parium |
parium |
| Dat. |
parī |
parī |
paribus |
paribus |
| Acc. |
parem |
pār |
parīs, -ēs |
paria |
| Abl. |
parī |
parī |
paribus |
paribus |
1. Observe that all i-stem adjectives have -ī
in the ablative singular.
This sentence appears to be a footnote, but there is no footnote tag
on the page.
236 472.
PRESENT ACTIVE PARTICIPLES
|
amāns, loving
Stem amanti- Base
amant- |
|
Singular |
Plural |
|
MASC. AND FEM. |
NEUT. |
MASC. AND FEM. |
NEUT. |
| Nom. |
amāns |
amāns |
amantēs |
amantia |
| Gen. |
amantis |
amantis |
amantium |
amantium |
| Dat. |
amantī |
amantī |
amantibus |
amantibus |
| Acc. |
amantem |
amāns |
amantīs, -ēs |
amantia |
| Abl. |
amante, -ī |
amante, -ī |
amantibus |
amantibus |
| |
|
iēns, going
Stem ienti-, eunti-
Base ient-, eunt- |
| Nom. |
iēns |
iēns |
euntēs |
euntia |
| Gen. |
euntis |
euntis |
euntium |
euntium |
| Dat. |
euntī |
euntī |
euntibus |
euntibus |
| Acc. |
euntem |
iēns |
euntīs, -ēs |
euntia |
| Abl. |
eunte, -ī |
eunte, -ī |
euntibus |
euntibus |
473. REGULAR
COMPARISON OF ADJECTIVES
| Positive |
Comparative |
Superlative |
| MASC. |
MASC. AND FEM. |
NEUT. |
MASC. |
FEM. |
NEUT. |
| altus (alto-) |
altior |
altius |
altissimus |
-a |
-um |
| līber (lībero-) |
līberior |
līberius |
līberrimus |
-a |
-um |
| pulcher (pulchro-) |
pulchrior |
pulchrius |
pulcherrimus |
-a |
-um |
| audāx (audāci-) |
audācior |
audācius |
audācissimus |
-a |
-um |
| brevis (brevi-) |
brevior |
brevius |
brevissimus |
-a |
-um |
| ācer (ācri-) |
ācrior |
ācrius |
ācerrimus |
-a |
-um |
474. DECLENSION
OF COMPARATIVES
| altior, higher |
|
Singular |
Plural |
|
MASC. AND FEM. |
NEUT. |
MASC. AND FEM. |
NEUT. |
| Nom. |
altior |
altius |
altiōrēs |
altiōra |
| Gen. |
altiōris |
altiōris |
altiōrum |
altiōrum |
| Dat. |
altiōrī |
altiōrī |
altiōribus |
altiōribus |
| Acc. |
altiōrem |
altius |
altiōrēs |
altiōra |
| Abl. |
altiōre |
altiōre |
altiōribus |
altiōribus |
| 237 |
| plūs, more |
| Nom. |
—— |
plūs |
plūrēs |
plūra |
| Gen. |
—— |
plūris |
plūrium |
plūrium |
| Dat. |
—— |
—— |
plūribus |
plūribus |
| Acc. |
—— |
plūs |
plūrīs (-ēs) |
plūra |
| Abl. |
—— |
plūre |
plūribus |
plūribus |
475. IRREGULAR
COMPARISON OF ADJECTIVES
| Positive |
Comparative |
Superlative |
| bonus, -a, -um, good |
melior, melius, better |
optimus, -a, -um, best |
| malus, -a, -um, bad |
peior, peius, worse |
pessimus, -a, -um, worst |
| magnus, -a, -um, great |
maior, maius, greater |
maximus, -a, -um, greatest |
| multus, -a, -um, much |
——, plūs, more |
plūrimus, -a, -um, most |
| parvus, -a, -um, small |
minor, minus, smaller |
minimus, -a, -um, smallest |
| senex, senis, old |
senior |
maximus nātū |
| iuvenis, -e, young |
iūnior |
minimus nātū |
| vetus, veteris, old |
vetustior, -ius |
veterrimus, -a, -um |
| facilis, -e, easy |
facilior, -ius |
facillimus, -a, -um |
| difficilis, -e, difficult |
difficilior, -ius |
difficillimus, -a, -um |
| similis, -e, similar |
similior, -ius |
simillimus, -a, -um |
| dissimilis, -e, dissimilar |
dissimilior, -ius |
dissimillimus, -a, -um |
| humilis, -e, low |
humilior, -ius |
humillimus, -a, -um |
| gracilis, -e, slender |
gracilior, -ius |
gracillimus, -a, -um |
| exterus, outward |
exterior, outer, exterior |
extrēmus
extimus |
outermost, last |
| īnferus, below |
īnferior, lower |
īnfimus
īmus |
lowest |
| posterus, following |
posterior, later |
postrēmus
postumus |
last |
| superus, above |
superior, higher |
suprēmus
summus |
highest |
| [cis, citrā, on this side] |
citerior, hither |
citimus, hithermost |
| [in, intrā, in, within] |
interior, inner |
intimus, inmost |
| [prae, prō, before] |
prior, former |
prīmus, first |
| [prope, near] |
propior, nearer |
proximus, next |
| [ultrā, beyond] |
ulterior, further |
ultimus, furthest |
238
476. REGULAR
COMPARISON OF ADVERBS
| Positive |
Comparative |
Superlative |
| cārē (cārus), dearly |
cārius |
cārissimē |
| miserē (miser), wretchedly |
miserius |
miserrimē |
| ācriter (ācer), sharply |
ācrius |
ācerrimē |
| facile (facilis), easily |
facilius |
facillimē |
477. IRREGULAR
COMPARISON OF ADVERBS
| Positive |
Comparative |
Superlative |
| diū, long, a long time |
diūtius |
diūtissimē |
| bene (bonus), well |
melius, better |
optimē, best |
| male (malus), ill |
peius, worse |
pessimē, worst |
| magnopere, greatly |
magis, more |
maximē, most |
| multum (multus), much |
plūs, more |
plūrimum, most |
| parum, little |
minus, less |
minimē, least |
| saepe, often |
saepīus |
saepissimē |
478. NUMERALS
The cardinal numerals are indeclinable excepting ūnus, duo,
trēs, the hundreds above one hundred, and mīlle
used as a noun. The ordinals are declined like bonus, -a, -um.
|
Cardinals |
Ordinals |
|
(How many) |
(In what order) |
| 1, |
ūnus, -a, -um, |
one |
prīmus, -a, -um |
first |
| 2, |
duo, duae, duo |
two |
secundus (or alter) |
second |
| 3, |
trēs, tria |
three, |
tertius |
third, |
| 4, |
quattuor |
etc. |
quārtus |
etc. |
| 5, |
quīnque |
quīntus |
| 6, |
sex |
sextus |
| 7, |
septem |
septimus |
| 8, |
octō |
octāvus |
| 9, |
novem |
nōnus |
| 10, |
decem |
decimus |
| 11, |
ūndecim |
ūndecimus |
| 12, |
duodecim |
duodecimus |
| 13, |
tredecim (decem (et) trēs) |
tertius decimus |
| 14, |
quattuordecim |
quārtus decimus |
| 15, 239 |
quīndecim |
quīntus decimus |
| 16, |
sēdecim |
sextus decimus |
| 17, |
septendecim |
septimus decimus |
| 18, |
duodēvīgintī (octōdecim) |
duodēvīcēnsimus |
| 19, |
ūndēvīgintī (novendecim) |
ūndēvīcēnsimus |
| 20, |
vīgintī |
vīcēnsimus |
| 21, |
vīgintī ūnus
or
ūnus et vīgintī, etc. |
vīcēnsimus prīmus
or
ūnus et vīcēnsimus, etc. |
| 30, |
trīgintā |
trīcēnsimus |
| 40, |
quadrāgintā |
quadrāgēnsimus |
| 50, |
quīnquāgintā |
quīnquāgēnsimus |
| 60, |
sexāgintā |
sexāgēnsimus |
| 70, |
septuāgintā |
septuāgēnsimus |
| 80, |
octōgintā |
octōgēnsimus |
| 90, |
nōnāgintā |
nōnāgēnsimus |
| 100, |
centum |
centum |
| 101, |
centum (et) ūnus, etc. |
centum (et) ūnus, etc. |
| 120, |
centum (et) vīgintī |
centum (et) vīgintī |
| 121, |
centum (et) vīgintī ūnus, etc. |
centum (et) vīgintī ūnus, etc. |
| 200, |
ducentī, -ae, -a |
ducentī, -ae, -a |
| 300, |
trecentī |
trecentī |
| 400, |
quadringentī |
quadringentī |
| 500, |
quīngentī |
quīngentī |
| 600, |
sescentī |
sescentī |
| 700, |
septingentī |
septingentī |
| 800, |
octingentī |
octingentī |
| 900, |
nōngentī |
nōngentī |
| 1000, |
mīlle |
mīlle |
479. Declension of duo,
two, trēs, three, and mīlle, a
thousand.
|
Masc. |
Fem. |
Neut. |
M. and F. |
Neut. |
Sing. |
Plur. |
| N. |
duo |
duae |
duo |
trēs |
trīa |
mīlle |
mīlia |
| G. |
duōrum |
duārum |
duōrum |
trium |
trium |
mīlle |
mīlium |
| D. |
duōbus |
duābus |
duōbus |
tribus |
tribus |
mīlle |
mīlibus |
| A. |
duōs or duo |
duās |
duo |
trīs or trēs |
tria |
mīlle |
mīlia |
| A. |
duōbus |
duābus |
duōbus |
tribus |
tribus |
mīlle |
mīlibus |
Note. Mīlle
is used in the plural as a noun with a modifying genitive, and is
occasionally so used in the nominative and accusative singular. For the
declension of ūnus cf. § 470.
240
PRONOUNS
480. PERSONAL
|
ego, I |
tū, you |
suī, of himself, etc. |
|
Sing. |
Plur. |
Sing. |
Plur. |
Sing. |
Plur. |
| Nom. |
ego |
nōs |
tū |
vōs |
—— |
—— |
| Gen. |
meī |
nostrum, -trī |
tuī |
vestrum, -trī |
suī |
suī |
| Dat. |
mihi |
nōbīs |
tibi |
vōbīs |
sibi |
sibi |
| Acc. |
mē |
nōs |
tē |
vōs |
sē, sēsē |
sē, sēsē |
| Abl. |
mē |
nōbīs |
tē |
vōbīs |
sē, sēsē |
sē, sēsē |
Note that suī is always reflexive.
481. DEMONSTRATIVE
Demonstratives belong to the first and second declensions, but have
the pronominal endings -ī̆us and -ī in the
gen. and dat. sing.
| ipse, self |
|
Singular |
Plural |
|
MASC. |
FEM. |
NEUT. |
MASC. |
FEM. |
NEUT. |
| Nom. |
ipse |
ipsa |
ipsum |
ipsī |
ipsae |
ipsa |
| Gen. |
ipsī´us |
ipsī´us |
ipsī´us |
ipsōrum |
ipsārum |
ipsōrum |
|